Portal / Historia / Ważniejsze daty z historii Polski / Marzec Sobota - 25 wrzesnia 2021 Aureli, Kamila, Kleofasa     "Miłość jest niepojęta dla tych, których jej nie dzielą" autor nieznany
Szukaj     Szukaj wg branż
Powiększ +

Pokolenie JP II
Marzec
 


  • 1 marca

1832
Zmarł Aleksander Orłowski, rysownik, malarz i grafik, żołnierz Powstania Kościuszkowskiego.
1938
W Warszawie zmarł Władysław Grabski, polityk i działacz gospodarczy, reformator polskiej waluty.
1951
W Warszawie w więzieniu UB na Mokotowie został stracony po sfingowanym procesie ppłk Łukasz Ciepliński "Pług", żołnierz AK, prezes IV Zarządu Głównego Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość".

  • 2 marca

1333
Zmarł Władysław Łokietek, książę kujawsko-łęczycki, od 1320 r. król Polski. Po rozbiciu dzielnicowym doprowadził do zjednoczenia większości ziem polskich.
1861
Na cmentarzu Powązkowskim odbył się pogrzeb pięciu Polaków poległych podczas demonstracji w Warszawie, krwawo stłumionej przez wojsko carskie. Przekształcił się on w wielką patriotyczną manifestację.
1864
W celu oderwania włościan od Powstania Styczniowego car Aleksander II wydał ukaz uwłaszczający chłopów w Królestwie Polskim.
1952
Komunistyczny rząd Józefa Cyrankiewicza opowiedział się przeciwko działalności komisji Kongresu USA badającej okoliczności mordu polskich oficerów w Katyniu.
1960
W Malborku zmarł generał Stanisław Taczak, dowódca Powstania Wielkopolskiego.

  • 3 marca

1578
Powstał Trybunał Koronny - najwyższa instancja sądownicza Rzeczypospolitej, której zadaniem było rozpatrywanie apelacji od wyroków sądów niższego szczebla.
1893
We Florencji zmarł Teofil Lenartowicz, poeta, rzeźbiarz, nazywany lirnikiem mazowieckim.
1919
Obrońcy Lwowa znaleźli się w okrążeniu w wyniku wznowienia ofensywy przez oddziały ukraińskie.
1921
W Bukareszcie podpisano polsko-rumuński sojusz wojskowy. Obie strony zobowiązały się udzielić pomocy, "gdyby jedna z nich, bez dania powodu ze swojej strony, została zaatakowana na swoich granicach wschodnich".
1947
Wyrokiem sądu w Warszawie na karę śmierci za zbrodnie wojenne został skazany gubernator dystryktu warszawskiego Ludwig Fischer. Był odpowiedzialny za liczne zbrodnie na ludności polskiej i żydowskiej oraz burzenie i plądrowanie miasta po upadku Powstania Warszawskiego.

  • 4 marca

1386
W katedrze wawelskiej arcybiskup Bodzanta koronował Władysława Jagiełłę na króla Polski.
1484
W Wilnie zmarł królewicz Kazimierz, drugi syn Kazimierza Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki. Kanonizowany został w 1604 roku.
1747
W Winiarach koło Warki urodził się Kazimierz Pułaski, jeden z najwybitniejszych dowódców konfederacji barskiej, obrońca klasztoru jasnogórskiego, bohater walk o niepodległość Stanów Zjednoczonych.
1940
Biuro Polityczne KC partii bolszewickiej podjęło decyzję o zamordowaniu polskich oficerów znajdujących się w sowieckiej niewoli.
1946
Ojciec Święty Pius XII podniósł do godności biskupiej ks. dr. Stefana Wyszyńskiego i mianował go ordynariuszem diecezji lubelskiej.
1998
W Warszawie zmarł Adam Bień, polityk PSL, w czasie okupacji zastępca Delegata Rządu na kraj. Razem z innymi przywódcami Polskiego Państwa Podziemnego został podstępnie aresztowany w 1945 r. przez NKWD i wywieziony do Moskwy, gdzie w procesie szesnastu został skazany na pięć lat więzienia.

  • 5 marca

1569
Zygmunt August wydał akt inkorporacji do Korony województw: podlaskiego, wołyńskiego i bracławskiego.
1684
W Linzu Austria, Polska, Wenecja i Państwo Papieskie powołały Ligę Świętą przeciwko tureckiemu zagrożeniu. 1934
Na zawodach w Brooklynie polska zawodniczka Stanisława Walasiewiczówna ustanowiła rekord świata w biegu na 60 metrów - 7,3 sekundy.
1940
Niemcy i Sowieci wydali oficjalny komunikat o zakończeniu wytyczania granicy niemiecko-sowieckiej po aneksji ziem polskich we wrześniu 1939 roku.

  • 6 marca

1454
Król Kazimierz Jagiellończyk przyjął na Zamku Królewskim na Wawelu hołd przedstawicieli stanów pruskich, które prosiły o włączenie ziem zakonnych do Polski. Monarcha wydał akt inkorporacji Prus do Korony. Tym samym rozpoczęła się wojna, zwana trzynastoletnią, zakończona pokojem toruńskim, na mocy którego Polska odzyskała Pomorze wraz z Malborkiem i Warmią.
1938
Rozpoczął obrady I Kongres Związku Polaków w Niemczech. Kongres w Berlinie podkreślał łączność Polaków w Niemczech z Macierzą, która wyrażała się zwłaszcza w tekście pięciu prawd Polaków podanych przez dr. Jana Kaczmarka: 1. Jesteśmy Polakami. 2. Wiara ojców naszych jest wiarą naszych dzieci. 3. Polak Polakowi bratem. 4. Polak codziennie Narodowi służy. 5. Polska Matką naszą, nie wolno o Matce mówić źle.
1942
W obozie zagłady Auschwitz zmarł prof. Roman Rybarski, historyk, ekonomista i polityk Stronnictwa Narodowego.
1952
W więzieniu na Mokotowie został stracony niemiecki zbrodniarz wojenny Jürgen Stroop, który m.in. dowodził oddziałami tłumiącymi powstanie w getcie w Warszawie.

  • 7 marca

1919
W walkach z Ukraińcami pod Torczynem poległ płk Leopold Lis-Kula.
1934
Polski minister spraw zagranicznych Józef Beck i ambasador Niemiec Hans von Moltke podpisali w Warszawie protokół o normalizacji stosunków gospodarczych kończący trwającą kilka lat polsko-niemiecką wojnę celną.
1953
Rada Państwa i Rada Ministrów PRL podjęły decyzję o zmianie nazwy miasta Katowice na Stalinogród. Imię Stalina otrzymał także Pałac Kultury i Nauki w Warszawie.
1985
Zmarł Arkady Fiedler, pisarz i podróżnik.

  • 8 marca

1223
W klasztorze Ojców Cystersów w Jędrzejowie zmarł Wincenty Kadłubek, biskup krakowski, kronikarz; autor kroniki dziejów Polski w języku łacińskim.
1440
Polski król Władysław Warneńczyk zgodził się objąć tron węgierski.
1761
W Pikowie na Wołyniu urodził się Jan Potocki, historyk, archeolog, geograf, podróżnik, pisarz.
1791
W Królówce k. Bochni urodził się Kazimierz Brodziński, poeta liryczny.
1822
W Zadusznikach urodził się Ignacy Łukasiewicz, wynalazca lampy naftowej, twórca polskiego przemysłu naftowego.
1918
Rada Regencyjna objęła zwierzchnictwo nad I Korpusem i wszystkimi oddziałami wojsk polskich na Wschodzie.
1940
W Generalnym Gubernatorstwie opublikowano rozporządzenie generalnego gubernatora Hansa Franka o zakazie używania i pokazywania godła Rzeczypospolitej Polskiej.
1964
Odbył się uroczysty ingres księdza arcybiskupa Karola Wojtyły do katedry wawelskiej.
1966
Komunistyczne władze odmówiły udzielenia zgody na przyjazd do Polski Ojca Świętego Pawła VI.
1968
Rozpoczęły się wiece i manifestacje studenckie na Uniwersytecie Warszawskim i innych wyższych uczelniach.

  • 9 marca

1497
Mikołaj Kopernik dokonał w Bolonii obserwacji zakrycia gwiazdy Aldebaran przez Księżyc, zjawiska potwierdzającego słuszność teorii ruchu ciał niebieskich.
1652
Poseł z Upity Władysław Siciński po raz pierwszy zerwał Sejm pojedynczym sprzeciwem liberum veto. Ewenement ten zapoczątkował zgubną tradycję, która odtąd paraliżowała prace Sejmu. Zasada liberum veto została zniesiona postanowieniami Konstytucji 3 Maja.
1852
Urodził się Hieronim Derdowski, kaszubski poeta i publicysta, autor dewizy "Nie ma Kaszub bez Polonii, a bez Kaszub Polski".
1863
Oddziały powstańcze pod dowództwem Zygmunta Podlewskiego stoczyły zwycięską bitwę z wojskami rosyjskimi pod Myszyńcem na Kurpiach. Po sześciu godzinach walk Rosjanie szturmujący polskie pozycje zostali odparci i wycofali się z pola walki.
1959
Sąd w Polsce skazał nadprezydenta Prus Wschodnich, szefa Zarządu Cywilnego Okręgu Białystok i komisarza Rzeszy dla Ukrainy Ericha Kocha na karę śmierci za ludobójstwo (wyrok zamieniono na karę więzienia).

  • 10 marca

1526
W Warszawie zmarł Janusz III, ostatni książę mazowiecki. Sukcesja tronu przeszła na króla Polski Zygmunta Starego. Tym samym Mazowsze zostało włączone po trzech wiekach samodzielności do Polski.
1822
Zmarł Józef Wybicki, prawnik, poeta, uczestnik konfederacji barskiej, poseł na Sejm Czteroletni. Po upadku Powstania Kościuszkowskiego wyjechał do Francji, a następnie do Włoch, gdzie przyczynił się do powstania Legionów Polskich. Był autorem licznych wierszy, utworów o treści patriotycznej i komedii obyczajowych. W lipcu 1797 r. napisał "Pieśń Legionów Polskich we Włoszech" znaną jako "Mazurek Dąbrowskiego", która stała się polskim hymnem państwowym.
1947
Polska i Czechosłowacja podpisały traktat graniczny.

  • 11 marca

1818
Do Krakowa sprowadzono ze Szwajcarii ciało Tadeusza Kościuszki i złożono w krypcie św. Leonarda na Wawelu.
1863
Marian Langiewicz ogłosił się dyktatorem Powstania Styczniowego.
1920
W Warszawie odbyła się konferencja ministrów spraw zagranicznych państw znajdujących się w stanie wojny z Rosją Sowiecką, zwołana z inicjatywy polskiego ministra Stanisława Patka.
1932
Sejm uchwalił nową ustawę szkolną. Wprowadzono 7-letni obowiązek szkolny, instytucję 4-letniego gimnazjum i 2-letniego liceum, którego ukończenie dawało wolny wstęp na studia wyższe.
1974
Zmarła Stanisława Leszczyńska, położna, więźniarka KL Auschwitz. W obozie uratowała od śmierci ponad 3 tys. noworodków.

  • 12 marca

1818
Na mocy bulli "Militantis ecclesiae regimini" Ojca Świętego Piusa VII diecezja warszawska została podniesiona do rangi archidiecezji. Arcybiskup warszawski otrzymał tytuł Prymasa Królestwa Polskiego.
1871
Zmarł Leonard Chodźko, historyk, publicysta emigracyjny. Jego zbiory zawierające druki emigracyjne i pamiątki polskie dały początek zbiorom Muzeum Polskiego w Rapperswilu.
1907
Zmarł Jan Popławski, polityk i publicysta, współzałożyciel Ligi Narodowej.
1940
Zmarł ks. Alojzy Orione, założyciel zgromadzeń orionistów i orionistek, beatyfikowany w 1979 r. przez Ojca Świętego Jan Pawła II.
1956
W Moskwie zmarł Bolesław Bierut, I sekretarz KC PZPR, konsekwentnie realizował politykę sowietyzacji i uzależniania Polski od Związku Sowieckiego. Odpowiedzialny za system terroru w Polsce.

  • 13 marca

1516
W Budzie zmarł Władysław Jagiellończyk, król Czech i Węgier, najstarszy syn Kazimierza Jagiellończyka.
1902
W Królestwie Polskim władze carskie zamknęły większość gimnazjów, których uczniowie odmawiali śpiewania rosyjskiego hymnu "Boże, chroń cara".
1945
W obozie koncentracyjnym w Mauthausen zmarł Kazimierz Prószyński, inżynier mechanik. W 1898 r. skonstruował urządzenie do przesyłania obrazów na odległość, zwane telefotem. W roku 1907 opracował metodę synchronizacji dźwięku i obrazu filmowego, tworząc kinofon, dzięki któremu można było realizować filmy dźwiękowe.

  • 14 marca

1440
W Kwidzynie przedstawiciele szlachty i mieszczan z Pomorza Gdańskiego utworzyli Związek Pruski skierowany przeciw Krzyżakom.
1503
W Krakowie zmarł Prymas Polski ks. kard. Fryderyk Jagiellończyk, najmłodszy syn Kazimierza Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki.
1801
Zmarł Ignacy Krasicki, biskup warmiński, najwybitniejszy pisarz polskiego oświecenia.
1923
Konferencja ambasadorów Wielkiej Brytanii, Francji, Włoch i Japonii uznała wschodnią granicę Polski ustaloną w traktacie ryskim. W ten sposób ostatecznie ukształtował się obszar II Rzeczypospolitej.
1924
Rada Ligi Narodów przyznała Polsce prawo składowania amunicji i broni na półwyspie Westerplatte na terenie Wolnego Miasta Gdańska i zbudowania oddzielnego basenu portowego.
1939
Krajowy Sejm słowacki pod naciskiem Niemiec jednogłośnie proklamował niepodległość państwa. Republika Słowacka, której prezydentem został Józef Tiso, była państwem całkowicie zależnym od III Rzeszy.
1980
Lecący z Nowego Jorku do Warszawy pasażerski samolot Ił-62 należący do PLL "Lot" podczas podchodzenia do lądowania na lotnisku Okęcie runął na ziemię. Zginęło 77 pasażerów i 10 członków załogi. Wśród ofiar katastrofy była znana piosenkarka Anna Jantar.

  • 15 marca

1570
Specjalna komisja powołana przez Sejm opracowała liczącą 67 artykułów ustawę regulującą status Gdańska. Przewodniczącym komisji opracowującej dokument był ordynariusz kujawski ks. bp Stanisław Karnkowski, dlatego ustawa jest określana jako statuty Karnkowskiego.
1595
W Zamościu nastąpiło otwarcie Akademii Zamoyskiej. Celem szkoły było kształcenie chłopców z rodzin szlacheckich i przygotowywanie ich do służby publicznej.
1919
W Warszawie podpisano polsko-niemiecki układ o linii demarkacyjnej i uniezależnieniu Wielkopolski od Niemiec.
1931
W Warszawie odbył się zjednoczeniowy kongres chłopski, w czasie którego PSL "Piast", PSL "Wyzwolenie" i Stronnictwo Chłopskie utworzyły Stronnictwo Ludowe.
1933
Sejm przyjął ustawę o szkolnictwie wyższym, która znacznie ograniczyła autonomię wyższych uczelni.
1941
W Warszawie ukazał się pierwszy numer "Rzeczpospolitej Polskiej", podziemnego organu Delegatury Rządu na Kraj.
1978
Zmarł Aleksander Kamiński, pisarz, historyk, jeden z czołowych działaczy ZHP, współtwórca Szarych Szeregów, założyciel i komendant Organizacji Małego Sabotażu "Wawer". Odegrał wielką rolę jako wychowawca pokolenia żołnierzy Polski Podziemnej.

  • 17 marca

1826
W Wiedniu zmarł Józef Maksymilian Ossoliński, założyciel zasłużonego dla naszej kultury Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, którego zadaniem było gromadzenie zbiorów dotyczących Polski i wydawanie dzieł naukowych.
1832
W Paryżu z Komitetu Narodowego Polskiego wyodrębniło się Towarzystwo Demokratyczne Polskie, najliczniejsza niepodległościowa organizacja emigracyjna.
1865
Na stokach warszawskiej Cytadeli Rosjanie stracili Aleksandra Waszkowskiego, ostatniego naczelnika powstańczej Warszawy.
1921
Sejm uchwalił Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzała ona, że władza zwierzchnia należy do Narodu. Wprowadzała ustrój parlamentarno-gabinetowy, w którym władza ustawodawcza należała do Sejmu i Senatu, władza wykonawcza - do prezydenta sprawującego ją przez odpowiedzialnych przed Sejmem ministrów. Konstytucję poprzedzała preambuła rozpoczynająca się od słów: "W Imię Boga Wszechmogącego".
1942
Niemcy założyli obóz zagłady w Bełżcu, gdzie zamordowali ok. 600 tys. osób, w większości Żydów. Poniosło tam śmierć również wielu Polaków z okolicznych miejscowości i ze Lwowa, głównie za pomoc udzielaną Żydom.
1991
Zmarł Stanisław Lorentz, historyk sztuki, wieloletni dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie.

  • 18 marca

1241
W bitwie między Szydłowem i Chmielnikiem rycerstwo polskie z województwa krakowskiego i sandomierskiego zostało rozbite przez wojska tatarskie. Tatarzy ruszyli dalej na zachód i spalili Kraków (ocalał jedynie Wawel).
1783
Prot Potocki założył w Winnicy Kompanię Handlową Polską, która zajmowała się głównie handlem z portami francuskimi i włoskimi. Popierana przez króla istniała zaledwie cztery lata.
1863
Pod Grochowiskami koło Pińczowa doszło do jednej z najkrwawszych bitew Powstania Styczniowego. Oddziały polskie liczące około 3 tys. żołnierzy dowodzone przez Mariana Langiewicza odniosły zwycięstwo nad Rosjanami. Poległo 300 powstańców. Straty po stronie rosyjskiej były podobne.
1921
W Rydze w pałacu Czarnogłowców delegacje Polski i Związku Sowieckiego po długotrwałych rokowaniach podpisały traktat pokojowy kończący wojnę polsko-bolszewicką 1919-1920.

  • 19 marca

1849
W Paryżu ukazał się pierwszy numer redagowanego przez Adama Mickiewicza dziennika "La Tribune des Peuples" ("Trybuna Ludów") w języku francuskim. Gazeta wskazywała despotyczny charakter polityki rosyjskiej i wzywała do walki o wolność Polski. Po protestach ambasady rosyjskiej redakcję gazety zamknęła francuska policja.
1919
Premier Wielkiej Brytanii Lloyd George konsekwentnie dążący do nieosłabiania Niemiec po I wojnie światowej wyraził sprzeciw wobec przyznania Polsce Gdańska i Kwidzyna.
1937
Ojciec Święty Pius XI wydał encyklikę "Divini redemptoris", w której potępił komunizm i przedstawił katolicką koncepcję sprawiedliwości społecznej.
1981
Podczas sesji Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy do gmachu wkroczyła milicja i pobiła członków "Solidarności" Rolników Indywidualnych zaproszonych na posiedzenie.

  • 20 marca

1673
Zmarł o. Augustyn Kordecki, przeor klasztoru w Częstochowie, obrońca Jasnej Góry w czasie potopu szwedzkiego.
1848
Wybuch Wiosny Ludów w Wielkopolsce. W Poznaniu powstał Komitet Narodowy, który domagał się polskiej administracji, utworzenia korpusu wojska polskiego i obiecywał uwłaszczenie chłopów.
1908
Parlament pruski w Berlinie przyjął antypolską ustawę wywłaszczeniową.
1921
Na Górnym Śląsku odbył się plebiscyt, w którym za Polską oddano 479 tys. głosów, za Niemcami - 706 tysięcy. Wynik plebiscytu doprowadził do wybuchu III Powstania Śląskiego.
1957
Fabryka Samochodów Osobowych na Żeraniu w Warszawie rozpoczęła produkcję samochodu syrena, którego całą konstrukcję zaprojektowali polscy inżynierowie.
1978
Katarzyna Chojnowska-Liskiewicz jako pierwsza kobieta w dziejach żeglarstwa zakończyła samotny rejs dookoła świata.

  • 21 marca

1917
Roman Dmowski proponuje brytyjskiemu ministrowi spraw zagranicznych Arturowi Balfourowi ogłoszenie wspólnej deklaracji państw ententy w sprawie niepodległości Polski.
1923
W Moskwie rozpoczął się pokazowy proces ks. abp. Jana Cieplaka i 14 księży, w którym zapadły wyroki śmierci i długoletniego więzienia. Ksiądz biskup Cieplak skazany został na śmierć za "podżeganie do buntu poprzez zabobony", jednak pod naciskiem światowej opinii publicznej i po ostrzeżeniu ze strony rządu polskiego wyrok zamieniono na 10 lat więzienia.
1931
Zginął inż. Zygmunt Puławski, wybitny konstruktor lotniczy samolotów myśliwskich, twórca tzw. polskiego płata.
1939
Niemcy ponowili żądanie względem Polski przyłączenia Gdańska do Rzeszy i budowę eksterytorialnej autostrady do Prus Wschodnich.

  • 22 marca

1609
W Krakowie urodził się Jan II Kazimierz Waza, król Polski i wielki książę litewski, syn Zygmunta III Wazy i Konstancji Austriaczki.
1786
Urodził się Joachim Lelewel, historyk, poseł na Sejm Królestwa Polskiego, członek Rządu Narodowego w czasie Powstania
Listopadowego.

  • 23 marca

1612
Rzeczpospolita zawarła przymierze z Habsburgami gwarantujące wzajemną pomoc w wojnach ze Szwecją i Rosją.
1822
We wsi Zaduszniki koło Tarnowa urodził się Ignacy Łukaszewicz - twórca polskiego przemysłu naftowego, wynalazca lampy naftowej.
1824
We wsi Saracei na Podolu urodził się Zygmunt Fortunat Miłkowski (ps. Teodor Tomasz Jeż). Powieściopisarz i publicysta, uczestnik rewolucji węgierskiej 1848-1849. W czasie Powstania Styczniowego organizował za granicą pomoc dla wojsk powstańczych. Był jednym z założycieli Ligi Narodowej Polskiej.
1909
Zmarł Wojciech Dzieduszycki, galicyjski polityk konserwatywny, pisarz, profesor Uniwersytetu Lwowskiego, poseł na Sejm Galicji.
1935
Sejm uchwalił nową Konstytucję Polski. Została ona podpisana przez prezydenta Ignacego Mościckiego w kwietniu 1935 roku i dlatego przeszła do historii pod nazwą Konstytucji Kwietniowej.
1941
Polskie lotnictwo (dywizjony bombowe 300 i 301) po raz pierwszy dokonało nalotu bombowego na Berlin.
1942
Rozpoczęła się tzw. pierwsza ewakuacja Polskich Sił Zbrojnych ze Związku Sowieckiego.
1943
Gestapo w Warszawie aresztowało Jana Bytnara ps. "Rudy", dowódcę Hufca "Południe" Grup Szturmowych Szarych Szeregów, i jego ojca Stanisława.

  • 24 marca

1794
Tuż po przybyciu do Krakowa Tadeusz Kościuszko złożył przysięgę na Rynku Głównym, ogłaszając tym samym akt powstania.
1922
Sejm zatwierdził przyłączenie Wileńszczyzny do Polski.
1976
Na emigracji zmarł gen. Stanisław Kopański, dowódca 3. Dywizji Strzelców Karpackich, następnie szef Sztabu Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.
1980
Podczas odprawiania Mszy św. w kaplicy szpitala dla obłożnie chorych, prowadzonego przez siostry ze Zgromadzenia Opatrzności Bożej, w stolicy Salwadoru został zastrzelony ks. kard. Oscar Arnulfo Romero.

  • 25 marca

1832
Mikołaj I zniósł Konstytucję Królestwa Polskiego. W jej miejsce wydał Statut Organiczny, gwarantujący Królestwu utrzymanie odrębnej administracji i swobód obywatelskich, a nawet pewne formy reprezentacji społeczeństwa. Okazało się wkrótce, że Statut Organiczny praktycznie nie był przez władze rosyjskie przestrzegany.
1917
Roman Dmowski spotkał się z brytyjskim sekretarzem stanu Arthurem Balfourem i wręczył mu memoriał, w którym przedstawił plan odbudowy Polski.
1957
Rząd PRL podpisał z władzami sowieckimi umowę o repatriacji. Porozumieniem tym zostały objęte osoby, które do 17 września 1939 r. posiadały polskie obywatelstwo, oraz ich dzieci, jeśli nie miały w ZSRS bliższych krewnych, a posiadały ich w Polsce. Repatriacja miała trwać do 1958 roku. Dzięki niej do Polski wróciło około 95 tys. Polaków.
1985
We Wrocławiu zmarł gen. Ludwik Czyżewski, w 1939 r. dowódca 2. Pułku Piechoty Legionów w składzie GO "Piotrków", żołnierz AK, odznaczony Krzyżem Kawalerskim Virtuti Militari.

  • 26 marca

1267
Ojciec Święty Klemens IV kanonizował Jadwigę (zm. 1243 r.), żonę Henryka I Brodatego.
1600
Król Zygmunt III Waza ogłosił inkorporację do Rzeczypospolitej Estonii, dotychczasowej posiadłości szwedzkiej. Doprowadziło to do wojny między oboma państwami.
1861
Ukazem carskim przywrócone zostały w królestwie: Rada Stanu i Komisja Rządowa Wyznań i Oświecenia Publicznego, na czele której stanął margrabia Aleksander Wielopolski, oraz miejskie instytucje samorządowe.
1885
Rozpoczęły się tzw. rugi pruskie. Akcja usuwania Polaków, którzy nie posiadali obywatelstwa niemieckiego, z obszarów Wielkopolski i Pomorza Gdańskiego. Wypędzeni mogli zabrać ze sobą jedynie swój majątek ruchomy. Ogółem Niemcy wyrzucili z Wielkopolski i Pomorza 26 tys. Polaków.
1907
W Warszawie na ulice wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.
1925
Sejm ratyfikował konkordat ze Stolicą Apostolską.
1939
Ambasador RP w Berlinie Józef Lipski poinformował Joachima von Ribbentropa o odrzuceniu przez Polskę niemieckich żądań dotyczących włączenia Gdańska do Rzeszy i budowy eksterytorialnej autostrady łączącej Prusy Wschodnie z Rzeszą przez polskie Pomorze Gdańskie.
1943
W akcji pod Arsenałem oddział GS z Szarych Szeregów Jana Bytnara "Rudego" i 20 innych więźniów odbił z rąk gestapo.

  • 27 marca

1775
Sejm powołał Radę Nieustającą, najwyższy organ władzy administracyjnej Rzeczypospolitej. Do jej kompetencji należało kierowanie administracją, przygotowywanie projektów ustaw sejmowych. 
1927
Polskie Radio po raz pierwszy przeprowadziło transmisję hejnału z wieży Mariackiej w Krakowie.
1939
Premier Felicjan Sławoj-Składkowski wydał instrukcję o organizowaniu ministerstw w czasie wojny.
1940
Szef SS Heinrich Himmler nakazał budowę obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu.
1945
Władze sowieckie podstępnie aresztowały w Pruszkowie 16 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, m.in. wicepremiera Jana Stanisława Jankowskiego, gen. Leopolda Okulickiego i Kazimierza Pużaka. Wywieziono ich do Moskwy, gdzie odbył się pokazowy proces, który był pogwałceniem wszelkich praw.

  • 28 marca

1364
Arcybiskup gnieźnieński Jarosław ze Skotnik dokonał uroczystej konsekracji katedry wawelskiej w Krakowie. Na uroczystościach obecny był król Kazimierz Wielki.
1576
Wybrany podczas wolnej elekcji król Rzeczypospolitej Stefan Batory przybył do Polski, przekraczając granicę polską w Światyniu. Wcześniej zrzekł się księstwa siedmiogrodzkiego na rzecz swego brata Krzysztofa Batorego.
1933
Rozporządzeniem ministra spraw wojskowych został rozwiązany Obóz Wielkiej Polski, założony przez Romana Dmowskiego w 1926 roku.

  • 29 marca

1578
Na Sejmie w Warszawie podjęto decyzję o utworzeniu piechoty łanowej, nazywanej także wybraniecką. Z każdych 20 łanów dóbr królewskich miał zostać wybrany jeden człowiek, którego zwalniano z ciężarów i świadczeń ze swego łana. Do jego powinności należało stawianie się co trzy miesiące w pełnym rynsztunku w celu przeprowadzenia musztry. Była to jedna z ważniejszych reform wojskowych króla Stefana Batorego.
1790
Polska i Prusy podpisały przymierze. Przewidywało ono udzielenie przez Berlin zbrojnej pomocy w przypadku najazdu na ziemie Rzeczypospolitej. Prusy złamały umowę cztery lata później, gdy wojska pruskie stanęły u boku Rosjan walczących z Insurekcją Kościuszkowską, a następnie zawarły porozumienie z Rosją, aby dokonać II rozbioru Polski.
1848
Podczas Wiosny Ludów z inicjatywy Adama Mickiewicza został utworzony w Rzymie Legion Polski, który liczył około 200 osób. Walczył m.in. w Lombardii, Genui i w obronie republiki rzymskiej. Jego resztki ruszyły na pomoc rewolucji węgierskiej, ale nie dotarły w porę na Węgry i w Grecji uległy rozproszeniu.
1917
Rosyjski Rząd Tymczasowy wydał oświadczenie zapowiadające stworzenie niepodległej Polski związanej z Rosją.
1930
Premiera pierwszego polskiego, udźwiękowionego w kraju, filmu "Moralność pani Dulskiej".
1937
W Lozannie zmarł Karol Szymanowski, jeden z najwybitniejszych kompozytorów polskich XX wieku. W swojej twórczości często wykorzystywał motywy ludowe, zwłaszcza kurpiowskie i góralskie.

  • 30 marca

1423
W Kieżmarku odbył się zjazd, w którym uczestniczyli król Polski Kazimierz Jagiellończyk i władca Węgier Zygmunt Luksemburczyk. Podczas spotkania monarchowie zawarli przymierze.
1940
Pod Huciskiem Oddział Wydzielony Kawalerii Wojsk Polskich majora Henryka Dobrzańskiego "Hubala"stoczył zwycięską bitwę z oddziałami armii niemieckiej, która próbowała urządzić obławę na stacjonujący we wsi oddział "Hubala". Powiadomieni odpowiednio wcześniej hubalczycy, dysponujący dość dobrym uzbrojeniem, nie dali się zaskoczyć. W czasie walk zginęło ponad 60 żołnierzy niemieckich (w tym 13 oficerów). Poległo 6 żołnierzy "Hubala", a 2 zostało rannych.
1943
W wyniku ran zadanych podczas gestapowskich tortur zmarł Jan Bytnar "Rudy", odbity z rąk niemieckich w akcji pod Arsenałem. Pośmiertnie został mianowany harcmistrzem i awansowany do stopnia podporucznika oraz odznaczony Krzyżem Walecznych. Tego samego dnia zmarł również ciężko ranny w akcji pod Arsenałem phm. sierż. podchor. Aleksy Dawidowski "Alek". Pośmiertnie został odznaczony krzyżem Virtuti Militari.

  • 31 marca

1831
Brygada jazdy gen. Ludwika Kickiego i 1. Dywizja Piechoty gen. Macieja Rybińskiego rozbiły rosyjski korpus gen. Fiodora Geismara w bitwie pod Wawrem.
1880
Zmarł Henryk Wieniawski, kompozytor i pedagog, jeden z najwybitniejszych skrzypków drugiej połowy XIX wieku.
1892
W Szczercu pod Lwowem urodził się Stanisław Maczek, generał dywizji, jeden z najwybitniejszych dowódców polskich.
1923
W Moskwie bolszewicy zamordowali księdza prałata Konstantego Budkiewicza, wikariusza generalnego Kościoła katolickiego w Rosji.
1939
Brytyjski premier Neville Chamberlain ogłosił w parlamencie brytyjskim gwarancje nienaruszalności granic Polski.
1952
Ksiądz Prymas Stefan Wyszyński przesłał protest do prezydenta Bolesława Bieruta w związku z przejmowaniem przez państwo zakonnych zakładów opiekuńczych prowadzonych przez Kościół.
1991
W Moskwie rozwiązano wojskowe struktury Układu Warszawskiego.

 © Wszelkie prawa zastrzeżone - Interaktywna Polska Sp. z o.o. (18) 4490077; 509 740 777 ; e-mail: biuro@iap.pl

www.csz.gminagrybow.pl www.gosir.gminagrybow.pl wieliczka.eu - zaprasza Burmistrz Artur Kozioł