Portal / Historia / Ważniejsze daty z historii Polski / Styczeń Sobota - 25 wrzesnia 2021 Aureli, Kamila, Kleofasa     "Miłość jest niepojęta dla tych, których jej nie dzielą" autor nieznany
Szukaj     Szukaj wg branż
Powiększ +

Pokolenie JP II
Styczeń
 


1 stycznia

  • 1467
    W Kozienicach przyszedł na świat królewicz Zygmunt, najmłodszy syn Kazimierza Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki. Jako król Zygmunt I Stary dobrze zapisał się w historii Polski.
  • 1857
    Urodził się Wojciech Kossak. Specjalizował się w malarstwie batalistycznym i portretowym.
  • 1919
    Powstańcy wielkopolscy wyzwolili Ostrzeszów, Krotoszyn, Żnin, Mogilno i Nakło.
  • 1925
    Na mocy postanowień traktatu wersalskiego w Wolnym Mieście Gdańsku został otwarty Polski Urząd Pocztowy.

2 stycznia

  • 1377
    Na zamku w Bydgoszczy na skutek ran odniesionych w czasie walk o Złotoryję zmarł Kaęko Szczeciński, wnuk Kazimierza Wielkiego, przewidywany na następcę tronu polskiego.
  • 1939
    W Drozdowie koło Łomży zmarł Roman Dmowski, czołowy polityk obozu narodowego, publicysta, twórca myśli narodowej, organizator obozu narodowego. Został pochowany na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie.
  • 1981
    Zmarł Kazimierz Michałowski, archeolog, egiptolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, odkrywca słynnych fresków z Faras.

3 stycznia

  • 1661
    Ukazała się pierwsza polska gazeta - "Merkuryusz Polski Ordynaryjny".
  • 1919
    Naczelnik państwa Józef Piłsudski wydał dekret o utworzeniu Inspekcji Pracy, która miała nadzorować przestrzeganie przepisów o ochronie pracy najemnej.
  • 1920
    1. Dywizja Piechoty Legionów Polskich zdobyła Dźwińsk (Dyneburg). W następnych dniach wojska polskie i łotewskie kontynuowały ofensywę i do początku lutego wyparły bolszewików z całej Latgalii.
  • 1921
    Adolf Szyszko-Bohusz, kierownik odnowienia zamku królewskiego na Wawelu, zwrócił się z apelem do rodaków w kraju i za granicą o składanie ofiar na rzecz odbudowy historycznej siedziby polskich monarchów. Po powstaniu krakowskim w 1846 r. pałac królewski zajęli Austriacy i zamienili go na koszary, przebudowując niektóre pomieszczenia na użytek wojska. Wielka ofiarność i zaangażowanie polskich architektów oraz historyków sztuki pozwoliły ocalić renesansową budowlę. Nazwiska i imiona ofiarodawców, wyryte na kamiennych cegłach, umieszczono w murze otaczającym zamek od północnej strony.
  • 1936
    Władze II Rzeczypospolitej ogłosiły największą w okresie międzywojennym amnestię, na mocy której zwolniono 5 tys. skazanych.
  • 1939
    W Warszawie odbył się pogrzeb ks. kard. Aleksandra Kakowskiego, metropolity warszawskiego. Mszę św. żałobną celebrował Prymas Polski ks. kard. August Hlond.
  • 1946
    Krajowa Rada Narodowa wydała ustawę o nacjonalizacji przemysłu polskiego.
  • 1953
    Władze PRL zniosły kartki żywnościowe, podnosząc równocześnie ceny.

4 stycznia

  • 1507
    W katedrze na Wawelu odbyła się koronacja na króla Polski Zygmunta I.

5 stycznia

  • 1173
    Zmarł Bolesław IV Kędzierzawy, syn Bolesława Krzywoustego i księżnej Salomei.
  • 1940
    W niemieckim obozie w Sachsenhausen zmarł Jerzy Smoleński, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, światowej sławy geograf, aresztowany przez gestapo 6 listopada 1939 r. ("Sonderaction Krakau"). Był wiernym synem Kościoła katolickiego i gorącym patriotą. Słynął z niezwykłej dobroci i życzliwości wobec ludzi, a szczególną troską otaczał młodzież akademicką. Był kuratorem Akademickiego Koła Misyjnego. Niejednokrotnie powtarzał, że katolicka Polska winna umacniać Boże prawo moralne wśród narodów Europy i świata.
  • 1942
    Przybyli z Moskwy do Polski komuniści utworzyli Polską Partię Robotniczą, na czele której stanął Marceli Nowotko. PPR była ekspozyturą Kominternu całkowicie podporządkowaną Stalinowi.
  • 1947
    Przed Rejonowym Sądem Wojskowym w Warszawie rozpoczął się proces kierownictwa organizacji Wolność i Niezawisłość. Prezes WiN Jan Rzepecki został skazany na 8 lat więzienia, a Marian Gołębiowski na karę śmierci (wyroku nie wykonano). Pozostali otrzymali kary od 2 do 12 lat.
  • 1983
    Ojciec Święty Jan Paweł II mianował metropolitę warszawskiego ks. abp. Józefa Glempa kardynałem.

6 stycznia

  • 1420
    Zygmunt Luksemburski wydał we Wrocławiu wyrok w sprawie sporu Polski i Litwy z Zakonem Krzyżackim, przyznając Krzyżakom sporne ziemie. Strona polsko-litewska wystąpiła z apelacją do Stolicy Apostolskiej po niekorzystnym dla siebie werdykcie.
  • 1573
    Rozpoczął się pierwszy sejm konwokacyjny w Warszawie. Ustalono zasady działania władz państwa podczas bezkrólewia i zasady wolnej elekcji. W czasie bezkrólewia rolę króla miał pełnić Prymas jako interreks.
  • 1875
    Zmarł Piotr Wysocki, instruktor w Szkole Podchorążych Piechoty, przywódca tajnego związku patriotycznego, który doprowadził do wybuchu Powstania Listopadowego.
  • 1982
    Komunistyczne władze rozwiązały Niezależne Zrzeszenie Studentów, jednocześnie zezwoliły na rozpoczęcie zajęć na wyższych uczelniach.

7 stycznia

  • 1520
    Na Sejmie w Toruniu podjęto decyzję o zwolnieniu szlachty z opłat celnych za przewóz towarów Wisłą, a wymiar pańszczyzny ustalono na 1 dzień roboczy z łanu kmiecego.
  • 1882
    Zmarł Ignacy Łukasiewicz, twórca polskiego przemysłu naftowego, wynalazca lampy naftowej.
  • 1919
    Marszałek Józef Piłsudski powołał na stanowisko dowódcy armii powstańczej w Wielkopolsce gen. Józefa Dowbór-Muśnickiego.
  • 1939
    W Warszawie na cmentarzu Bródnowskim odbył się pogrzeb Romana Dmowskiego.
  • 1946
    W Krakowie zmarł Stanisław Kutrzeba, wybitny prawnik i historyk, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, prezes Polskiej Akademii Umiejętności, więzień obozu koncentracyjnego Sachsenhausen.
  • 1949
    Zginął porucznik Jan Rodowicz "Anoda", żołnierz Szarych Szeregów, uczestnik Akcji pod Arsenałem i Powstania Warszawskiego. Został najprawdopodobniej wyrzucony przez funkcjonariuszy UB z okna gmachu Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie.
  • 1966
    Władze komunistyczne odmówiły wydania paszportu Prymasowi Polski ks. kard. Stefanowi Wyszyńskiemu na wyjazd do Rzymu.

8 stycznia

  • 1693
    W Paryżu zmarł Jan Andrzej Morsztyn, poeta doby baroku.
  • 1855
    Car Aleksander III wydał ukaz dla Kraju Zachodniego, tj. guberni wileńskiej, kowieńskiej, grodzieńskiej, mińskiej, witebskiej, mohylewskiej, kijowskiej, wołyńskiej i podolskiej, nakazując zwiększenie liczby właścicieli ziemskich pochodzenia rosyjskiego.
  • 1894
    W Zduńskiej Woli urodził się Rajmund Kolbe, św. Maksymilian Maria.
  • 1915
    W Lozannie powstał Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce, którego prezesem został Henryk Sienkiewicz.
  • 1947
    W Londynie zmarł gen. Tadeusz Kutrzeba, podczas wojny obronnej 1939 r. dowódca armii "Poznań" i "Pomorze", którymi dowodził w walkach nad Bzurą.

9 stycznia

  • 1797
    Generał Jan Henryk Dąbrowski za zgodą Napoleona Bonapartego podpisał z Rządem Tymczasowym Lombardii w Mediolanie konwencję o formowaniu Legionów Polskich.
  • 1918
    W Warszawie zjazd ziemian uznał zwierzchnictwo Rady Regencyjnej oraz poparł program odbudowy państwa polskiego i przeciwdziałania ruchowi komunistycznemu.
  • 1919
    Edward Benesz w imieniu Czechosłowacji i Roman Dmowski w imieniu Polski złożyli przedstawicielom ententy memoriały w sprawie Śląska Cieszyńskiego.
  • 1928
    Powstała Liga Ochrony Przyrody.
  • 1944
    W miejsce Krajowej Reprezentacji Politycznej (podziemnego Sejmu) powstała Rada Jedności Narodowej.

10 stycznia

  • 1830
    W czasie obrad Sejmu Wielkiego Księstwa Poznańskiego posłowie zażądali od władz pruskich nadania konstytucji i wyrażenia zgody na powstanie w Poznaniu uniwersytetu.
  • 1868
    We Lwowie zmarł Karol Szajnocha, pisarz, historyk, działacz niepodległościowy.
  • 1919
    W Wilnie zmarł Antoni Wiwulski, architekt i rzeźbiarz, twórca pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie, Trzech Krzyży w Wilnie.
  • 1923
    Sąd Okręgowy w Warszawie skazał Eligiusza Niewiadomskiego, zabójcę prezydenta Gabriela Narutowicza, na karę śmierci. Wyrok wykonano.
  • 1926
    Gdynia otrzymała prawa miejskie.

11 stycznia

  • 1706
    Wojska szwedzkie wkroczyły do Warszawy.
  • 1924
    Sejm uchwalił ustawę o reformie walutowej i naprawie Skarbu Państwa, która dawała prezydentowi prawo do wydawania, na wniosek Rady Ministrów, rozporządzeń dotyczących podnoszenia podatków, zaciągania pożyczek i utworzenia Banku Emisyjnego.

12 stycznia

  • 1578
    Podczas wesela Jana Zamoyskiego i Krystyny Radziwiłłówny na dworze króla Stefana Batorego w Zamku Ujazdowskim pierwszy raz wystawiono "Odprawę posłów greckich" Jana Kochanowskiego.
  • 1830
    Wojska rosyjskie wkroczyły w granice Królestwa Polskiego.
  • 1918
    Władze sowieckie podjęły działania, których celem była likwidacja I Korpusu Polskiego w Rosji pod dowództwem gen. Józefa Dowbór-Muśnickiego. W związku z tym polskie oddziały rozpoczęły akcję zbrojną przeciwko bolszewikom w rejonie Bobrujska, Rohaczewa i Smoleńska.
  • 1940
    Niemcy wymordowali kilkuset chorych w szpitalu psychiatrycznym w Chełmie Lubelskim oraz dwóch księży, kapelanów szpitalnych.
  • 1944
    Rozpoczęła się sowiecka ofensywa, w wyniku której wojska niemieckie zostały wyparte z większości ziem polskich.
  • 1953
    Na konsystorzu w Rzymie ks. abp Stefan Wyszyński, Prymas Polski, został mianowany kardynałem. Komunistyczne władze odmówiły wydania nowo mianowanemu kardynałowi paszportu na wyjazd do Watykanu.

13 stycznia

  • 1923
    Władysław Grabski objął tekę ministra skarbu.
  • 1932
    W Warszawie ogłoszono wyroki w procesie brzeskim. Został on wytoczony przez władze sanacyjne przywódcom opozycji parlamentarnej więzionym w twierdzy brzeskiej. Oskarżono ich o przygotowanie zamachu stanu. W procesie zapadły wyroki od 1,5 do 3 lat więzienia. Skazani zostali m.in. Wincenty Witos, Norbert Barlicki, Wojciech Korfanty.
  • 1936
    Ogłoszono wyrok w procesie o zabójstwo ministra Bronisława Pierackiego. Trzech ukraińskich terrorystów zostało skazanych na karę śmierci. Wyrok w wyniku amnestii zamieniono na dożywocie.
  • 1978
    W Paryżu odsłonięto pomnik ku czci polskich żołnierzy, którzy walczyli w obronie Francji oraz uczestniczyli w jej wyzwoleniu w czasie II wojny światowej (m.in. brygada pancerna gen. Maczka).

14 stycznia

  • 1576
    Na zjeździe pospolitego ruszenia w Jędrzejowie szlachta polska postanowiła siłą bronić tronu polskiego przed Habsburgami.
  • 1770
    Urodził się książę Adam Jerzy Czartoryski, polityk, pisarz, prezes Rządu Narodowego w czasie Powstania Listopadowego.
  • 1807
    Napoleon ustanowił na zajętych przez siebie ziemiach polskich byłego I i II zaboru pruskiego Komisję Rządzącą ze Stanisławem Małachowskim na czele. Mimo zależności od cesarza miała ona dużą swobodę działania w sprawach wewnętrznych.
  • 1863
    Z rozkazu margrabiego Aleksandra Wielopolskiego w Królestwie Polskim rozpoczęła się branka do carskiego wojska. W jej wyniku do rosyjskiej armii siłą wcielono 1,5 tys. młodych Polaków, których podejrzewano o uczestnictwo w antyrosyjskich spiskach.
  • 1993
    W wyniku błędu nawigacyjnego na Bałtyku zatonął polski prom pasażerski "Jan Heweliusz". Zginęło 38 osób, a 17 uznano za zaginione.

15 stycznia

  • 1791
    W Warszawie odbyła się premiera "Powrotu posła" Juliana Ursyna Niemcewicza.
  • 1917
    W Warszawie odbyło się pierwsze posiedzenie Tymczasowej Rady Stanu.
  • 1919
    W katastrofie morskiej niedaleko Messyny zginął Andrzej Małkowski, jeden z twórców polskiego harcerstwa. Statek, którym płynął z Francji do Odessy, gdzie znajdowały się polskie oddziały wojskowe, wpadł na minę w Cieśninie Messyńskiej.
  • 1979
    Zmarła w Zakopanym Olga Drahonowska-Małkowska jedna z twórczyń polskiego harcerstwa, żona Andrzeja Małkowskiego

16 stycznia

  • 1826
    Urodził się Romuald Traugutt, generał, dyktator Powstania Styczniowego.
  • 1885
    Urodził się Władysław Raczkiewicz, polityk, prawnik, w okresie II Rzeczypospolitej piastował urząd ministra spraw wewnętrznych i marszałka Senatu. W latach 1939-1947 prezydent RP na emigracji.
  • 1919
    Józef Piłsudski powołał rząd Ignacego Paderewskiego. Komitet Narodowy Polski podporządkował się rządowi Paderewskiego i uznał Józefa Piłsudskiego za tymczasowego naczelnika państwa.
  • 1941
    Niemcy nakazali usunąć większość warszawskich pomników, m.in. Jana Kilińskiego, Adama Mickiewicza, Sapera, Lotnika i Dowborczyka.
  • 1943
    W nocie do rządu polskiego władze sowieckie poinformowały, że mieszkańcy ziem polskich zaanektowanych we wrześniu 1939 r. są obywatelami sowieckimi.
  • 1961
    Do Polski powróciła z Kanady druga część wawelskich skarbów oraz fragment zbiorów kórnickich wywiezionych z kraju na początku II wojny światowej.

17 stycznia

  • 1656
    W Królewcu elektor brandenburski Fryderyk Wilhelm Hohenzollern zawarł porozumienie z królem szwedzkim Karolem X Gustawem. Na jego mocy elektor stał się lennikiem Szwecji, zrywając tym samym zależność lenną od Polski, oraz wystąpił zbrojnie przeciwko Rzeczypospolitej.
  • 1734
    Biskup krakowski Jan Lipski koronował Augusta III i jego małżonkę w katedrze wawelskiej.
  • 1874
    Wojsko rosyjskie otworzyło ogień do wiernych broniących cerkwi unickiej w Drelowie, którą władze carskie chciały zamienić na świątynię prawosławną. W obronie wiary 13 unitów poniosło śmierć męczeńską, a około 200 zostało rannych.
  • 1920
    Oddziały polskie pod dowództwem gen. Józefa Hallera rozpoczęły przejmowanie od Niemców obszarów Wielkopolski i Pomorza, które zostały przyznane Polsce na konferencji w Wersalu.
  • 1940
    Z siedziby gestapo w al. Szucha w Warszawie zbiegł Kazimierz Kott. Była to jedyna udana ucieczka z tego niemieckiego więzienia.
  • 1945
    Armia Czerwona i 1. Armia LWP wkroczyły do zburzonej i opustoszałej Warszawy.

18 stycznia

  • 1385
    Do Krakowa przybyło poselstwo litewskie, prosząc w imieniu wielkiego księcia Jagiełły o rękę Jadwigi.
  • 1576
    Zjazd szlachty w Jędrzejowie postanowił bronić tronu polskiego przed Habsburgami.
  • 1831
    Generał Józef Chłopicki po nieudanych pertraktacjach z Mikołajem I podał się do dymisji i złożył dyktaturę.
  • 1901
    Zmarł Wincenty Choroszewski, inżynier górnik, organizator hutnictwa w Królestwie Polskim, współautor prawa górniczego.
  • 1918
    W Paryżu rozpoczęły się obrady konferencji pokojowej. Polskę reprezentowali Roman Dmowski i Ignacy Paderewski.
  • 1930
    W Mościcach pod Tarnowem otwarto Państwową Fabrykę Związków Azotowych.
  • 1946
    W Poznaniu zmarł Feliks Nowowiejski, kompozytor polski. Znany jest przede wszystkim jako autor muzyki do "Roty" Marii Konopnickiej. Został pochowany w podziemiach poznańskiego kościoła św. Wojciecha, w Krypcie Zasłużonych Wielkopolan.
  • 1951
    Komunistyczny Sejm przyjął ustawę o dniach wolnych od pracy, która zniosła święto 3 Maja.
  • 1964
    Ksiądz biskup Karol Wojtyła został wyniesiony do godności arcybiskupiej.

19 stycznia

  • 1893
    W Chełmie Lubelskim urodził się Zygmunt Szyszko-Bohusz, generał dywizji, dowódca Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich i 5. Kresowej Dywizji Piechoty.
  • 1928
    Ukazało się rozporządzenie prezydenta o administracji państwowej. Obszar Polski podzielono na 16 województw i 227 powiatów.
  • 1945
    Komendant Armii Krajowej Leopold Okulicki "Niedźwiadek" wydał rozkaz rozwiązania Armii Krajowej.
  • 1947
    Zgodnie z postanowieniami jałtańskimi w Polsce odbyły się wybory do Sejmu. Komunistyczne władze ogłosiły, że wygrał je blok partii związanych z PPR. W rzeczywistości wyniki wyborów zostały sfałszowane, a opozycja była zwalczana przez Urząd Bezpieczeństwa.
  • 1951
    Funkcjonariusze UB aresztowali ks. bp. Czesława Kaczmarka, ordynariusza kieleckiego.

20 stycznia

  • 1320
    Arcybiskup gnieźnieński Janisław w katedrze wawelskiej koronował księcia Władysława Łokietka na króla Polski.
  • 1661
    Król Jan II Kazimierz przekształcił lwowskie kolegium jezuickie, istniejące od 1608 r., w Akademię Lwowską.
  • 1797
    Generał Jan Henryk Dąbrowski wydał odezwę do Polaków we Włoszech wzywającą do wstępowania w szeregi Legionów Polskich.
  • 1826
    Zmarł ks. Stanisław Staszic, filozof, przyrodnik, pisarz polityczny, działacz gospodarczy.
  • 1920
    Urodził się Tadeusz Zawadzki, "Zośka", harcmistrz, podporucznik AK, dowódca grup szturmowych Szarych Szeregów.
  • 1924
    Zostało opublikowane rozporządzenie prezydenta RP o systemie monetarnym wprowadzające w całej Polsce jednolitą walutę narodową - złotego.
  • 1985
    Zmarł Kazimierz Jurkiewicz, kapitan żeglugi wielkiej, komendant "Daru Pomorza", współtwórca Wyższej Szkoły Morskiej w Gdyni.

21 stycznia

  • 1830
    Sejm powierzył obowiązki naczelnego wodza armii polskiej gen. Michałowi Radziwiłłowi.
  • 1833
    Z inicjatywy księcia Adama Jerzego Czartoryskiego w Paryżu powstał tajny Związek Jedności Narodu (Hotel Lambert).
  • 1871
    Podczas wojny Francji z Prusami jako dowódca I brygady francuskiej armii Wogezów zginął w bitwie pod Dijon Józef Hauke (ps. "Bosak"), generał i naczelnik wojenny województwa krakowskiego i sandomierskiego w Powstaniu Styczniowym.
  • 1918
    Cenzura na obszarze okupacji niemieckiej poleciła skonfiskować "Placówkę" Bolesława Prusa, "Dwa stulecia" Szymona Askenazego oraz podręczniki do historii Polski.
  • 1919
    Józef Piłsudski wydał rozkaz wcielenia wszystkich weteranów Powstania Styczniowego w szeregi Wojska Polskiego z prawem noszenia galowego munduru.
  • 1953
    W Krakowie rozpoczął się proces księży tamtejszej kurii, bezpodstawnie oskarżonych przez władze komunistyczne o szpiegostwo na rzecz państw zachodnich.

22 stycznia

  • 1863
    W Królestwie Polskim wybuchło Powstanie Styczniowe. Rząd Narodowy wydał manifest wzywający do walki z rosyjskim zaborcą i dekret o uwłaszczeniu chłopów.
  • 1921
    Urodził się Krzysztof Kamil Baczyński, jeden z najwybitniejszych poetów czasów okupacji, żołnierz AK poległy w pierwszych dniach Powstania Warszawskiego.
  • 1943
    Komendant główny Armii Krajowej gen. Stefan Grot-Rowecki wydał rozkaz o powołaniu Kierownictwa Dywersji (Kedywu). Na czele Kedywu stanął płk August Emil Fieldorf "Nil".
  • 1989
    Zmarła Halina Konopacka, lekkoatletka, pierwsza polska mistrzyni olimpijska, rekordzistka świata w rzucie dyskiem.

23 stycznia

  • 1793
    Rosja i Prusy podpisały konwencję II rozbioru Polski. Prusy zagrabiły Gdańsk i Toruń, Wielkopolskę, ziemię dobrzyńską oraz zachodnią część Mazowsza. Rosja zagarnęła Ukrainę i Białoruś.
  • 1889
    W Santiago de Chile zmarł Ignacy Domeyko, filomata i przyjaciel Mickiewicza, geolog i mineralog, profesor uniwersytetu w Santiago de Chile, uczestnik Powstania Listopadowego. Wyemigrował do Chile, gdzie stworzył naukowe podstawy eksploatacji bogactw naturalnych oraz sieć meteorologiczną. Jego imieniem nazwano m.in. minerał - domeykit, i pasmo górskie w Andach.
  • 1919
    Wojska czeskie przekroczyły linię demarkacyjną i zajęły zamieszkany w większości przez Polaków Śląsk Cieszyński.
  • 1945
    W Garmisch-Partenkirchen zmarł Franciszek Alter, generał brygady. W 1939 r. dowodził 25. DP w bitwie nad Bzurą; kawaler orderu Virtuti Militari.

25 stycznia

  • 1797
    Generał Napoleon Bonaparte zatwierdził konwencję mediolańską o utworzeniu Legionów Polskich.
  • 1821
    W Warszawie zmarł Maciej Kamieński, kompozytor polski, twórca pierwszej zachowanej polskiej opery "Nędza uszczęśliwiona".
  • 1831
    Pod wpływem patriotycznej manifestacji Sejm uchwalił detronizację króla Polski Mikołaja I. Z chwilą detronizacji cara i powołania władzy powstańczej Królestwo Polskie stało się formalnie państwem niepodległym.
  • 1922
    Naczelnik Państwa Józef Piłsudski nadał Order Orła Białego byłemu nuncjuszowi apostolskiemu w Polsce ks. abp. Achillesowi Rattiemu.
  • 1932
    Parafowanie polsko-sowieckiego paktu o nieagresji. Został on podpisany w lipcu 1932 roku.
  • 1937
    Senat Wolnego Miasta Gdańska złożył oświadczenie o nienaruszalności polskich praw w tym mieście.

26 stycznia

  • 1699
    W Karłowicach został zawarty pokój między Turcją a Polską, Austrią i Wenecją. Do Rzeczypospolitej wróciły Podole z Kamieńcem i ziemie położone na prawym brzegu Dniepru.
  • 1807
    Komisja Rządząca wydała dekret o utworzeniu 3. legii (dywizji) wojska polskiego, której dowódcą został gen. Jan Henryk Dąbrowski.
  • 1919
    Odbyły się pierwsze wybory w niepodległej Polsce do Sejmu Ustawodawczego, który miał określić ustrój i podstawowe prawa Rzeczypospolitej.
  • 1934
    W Berlinie niemiecki minister spraw zagranicznych Konstantin von Neurath i polski poseł Józef Lipski podpisali układ o niestosowaniu przemocy. Pakt zawarto na 10 lat.

27 stycznia

  • 1945
    Wojska sowieckie zajęły obóz koncentracyjny Auschwitz-Birkenau.
  • 1990
    Na XI Zjeździe PZPR podjęto uchwałę o zakończeniu działalności partii.

28 stycznia

  • 1573
    Podpisano akt Konfederacji Warszawskiej zapewniającej wolność wyznania w Rzeczypospolitej.
  • 1576
    Zakończył się zjazd szlachty w Jędrzejowie, na którym zatwierdzono wybór Stefana Batorego na króla Polski.
  • 1687
    Zmarł Jan Heweliusz, polski astronom.
  • 1819
    Zmarł Jan Kiliński; walczył na czele ludu warszawskiego, przyczyniając się do oswobodzenia stolicy podczas Insurekcji Kościuszkowskiej.
  • 1803
    Na wyspie Haiti wojska francuskie poniosły klęskę w walce z partyzantami murzyńskimi wspieranymi przez Anglików i podpisały kapitulację. Z wysłanych przez Napoleona, dla tłumienia powstania, sześciu tysięcy byłych legionistów Dąbrowskiego powróciło do Europy zaledwie 300.
  • 1954
    W Krakowie zmarł prof. Eugeniusz Romer, wybitny polski uczony, geograf, twórca nowoczesnej kartografii.

29 stycznia

  • 1402
    W katedrze na Wawelu odbył się ślub króla Władysława Jagiełły z Anną Cylejską.
  • 1595
    W północnym skrzydle zamku wawelskiego wybuchł pożar, który je całkowicie strawił. Król Zygmunt III Waza postanowił przenieść się do Warszawy.
  • 1655
    Wojska polskie pod wodzą hetmana wielkiego koronnego Stanisława Rewery Potockiego rozbiły Kozaków pod Ochmatowem.
  • 1720
    Na Białorusi (k. Witebska) urodził się Franciszek Bohomolec, jezuita, autor komedii i dzieł historycznych, pionier polskiego dziennikarstwa, w latach (1764-1785) naczelny redaktor czasopisma politycznego Monitor.
  • 1828
    Z inicjatywy kierującego Komisją Rządową Przychodów i Skarbu Królestwa Polskiego księcia Ksawerego Druckiego-Lubeckiego car Aleksander I wydał dekret o utworzeniu Banku Polskiego z siedzibą w Warszawie.
  • 1856
    Urodził się Aleksander Brückner, wybitny filolog, slawista i historyk kultury, autor m.in. "Encyklopedii staropolskiej".
  • 1913
    We Lwowie zmarł Władysław Bełza, popularny poeta i autor książek dla dzieci i młodzieży. Jego twórczość charakteryzuje głęboki patriotyzm. Wielką popularnością cieszył się wiersz Kto ty jesteś? - Polak mały.
  • 1913
    Premierą sztuki Zygmunta Krasińskiego "Irydion" rozpoczął działalność Teatr Polski w Warszawie.
  • 1919
    W rejonie Skoczowa rozpoczęły się trzydniowe walki, w których polskie oddziały dowodzone przez płk. Franciszka Latinika powstrzymały czeską ofensywę.

30 stycznia

  • 1018
    W Budziszynie zawarto pokój kończący długotrwałe walki polsko-niemieckie. Bolesław Chrobry uzyskał Łużyce i Milsko. Ponadto cesarz niemiecki obiecał zbrojną pomoc w wyprawie na Kijów.
  • 1644
    Hetman Stanisław Koniecpolski wspierany przez Mikołaja Potockiego i księcia Jeremiego Wiśniowieckiego rozbił wojska Tuhaj-beja pod Ochmatowem.
  • 1667
    W Andruszowie podpisano na trzynaście i pół roku polsko-rosyjski traktat rozejmowy. Na jego mocy Rosja zatrzymała leżącą na lewym brzegu Dniepru Ukrainę.
  • 1716
    Zmarła Maria Kazimiera d'Arquien, zwana Marysieńką, żona Jana III Sobieskiego.
  • 1720
    Urodził się Bernardo Belotto, zwany Canaletto, malarz włoski, nadworny artysta króla Stanisława Augusta Poniatowskiego; malował panoramy miast, widoki ulic, placów. Cykl obrazów Canaletta przedstawiający widoki dawnej Warszawy posłużył do rekonstrukcji zniszczonych podczas II wojny światowej zabytków stolicy.
  • 1831
    Sejm uchwalił ustawę o Rządzie Narodowym Królestwa Polskiego, na którego czele stanął książę Adam Jerzy Czartoryski.

31 stycznia

  • 1610
    Do obozu hetmana Żółkiewskiego pod Smoleńskiem przybyło poselstwo bojarów, którzy ofiarowali tron carów królewiczowi Władysławowi, synowi Zygmunta III Wazy. Ten wszakże nie wyraził zgody, ponieważ, po zajęciu przez wojska Żółkiewskiego Moskwy, sam chciał zasiąść na moskiewskim tronie.
  • 1930
    We Lwowie zmarł Benedykt Dybowski, profesor Uniwersytetu Lwowskiego, światowej sławy lekarz i przyrodnik (ur. w kwietniu 1833 r.). Za udział w powstaniu styczniowym został skazany na zesłanie. W czasie pobytu na Syberii prowadził naukowe badania przyrodnicze. W 1883 r. został powołany na stanowisko profesora na uniwersytecie we Lwowie.

Na podstawie Kalendarium "Naszego Dziennika" oraz "Źródła" Kalendarium dziejów ojczystych - opr. Antoni Franaszek

 © Wszelkie prawa zastrzeżone - Interaktywna Polska Sp. z o.o. (18) 4490077; 509 740 777 ; e-mail: biuro@iap.pl

www.csz.gminagrybow.pl www.gosir.gminagrybow.pl wieliczka.eu - zaprasza Burmistrz Artur Kozioł